GÜNASKAM - İran'ın 'Azeri açılımı' vizeyle geldi

Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır

Aylıq Yazı

Uzun illərdir Azərbaycanlıların ürəklərində həbs olan səs May ayında elə gür çıxdı ki qulaqlarını pambıqla dolduran fars şovənizmi bu səsi minlərcə agac uzaqlarda belə eşitti. İsyan qarşısında tir tir titrəyən faşizm, olayı yüksək səslə öz aralarında danışmaqdan belə qorxurdu. Pıçıltılarla qulaqdan qulağa geçsə də, pıçıltılar belə qulaqları kar edəcək qədər yüksəlməyə başlamışdı. Bu səs əsirlərdir ”zülmə qarşı qiyam” diyən millətin təkrar ayaqlanmasının xəbərçisiydi.

May qiyami təkcə devlət gəzətində yayınlanan soycu düşüncənin ürünü olan karikator və yazıya qarşı deyil, pəhləvi rəjimi ilə başlayan və günümüzdə də dəvam edən şövənizm və soyculuğa da qarşı Azərbaycanlının güçlü cəvabi idi. Haqlı istəklərini daha da açıq şəkildə dilə gətirən millətin yenidən varoluş bağırtısı kimi idi. Bu qiyam sanki özgürlük yelini əsdirdi.

May olayları Azərbaycan milli qurtuluş hərəkətinin bəlki də ən somut göstərgəsidir və hətta bir dönüm noqtəsidir. Bu qiyamla bərbaər hərəkət Azərbaycanlılarıın evinə girmiş oldu, hamı özünü bu qiyamın bir parçası gördü. Yaşlı, gənç, qadın, kişi demədən şəhərlərin xiyavanlarını fəth edən Azərbaycanlılar milli hərkətin kitləsəlləşdiyini də ortaya qoydular.

Tək millət tək dövlət sevdasını illərdir qucaqlayan faşizmin əzbərini pozmuşdu bu hərəkət. Qiyamin əlyhinə birləşən muxalif və muhafəzəkar cəphələr, İranın içərisində və eşiyində qiyamın xəbərlərini baykot etməklə qalmayıb utanmadan Türkləri məhkum etdilər. Haqlı istəklərini dilə gətirdikləri onlarca insan vurularaq öldürüdü, bir çox insan yaralandı, və yüzlərcə insan rejim tərəfindən tutuldu ama heç bir şey olmamış kimi örtbas edilirdi. Ayrımcılığa dur diyən qiyami eşitməzdən gələsə də şovənizm ordusu, o günlərin səhnələrini beynindən siləbilmədi. Beyinlərinə qazılmış olan May ayı elə bir qorxu idi ki hər hansi kiçik bir göstəri artıq rejimin ayaqlarını titrədirdi.

Bu qiyamin dördüncü il dönümündə hələ də dəvam edən tutuqlamalarla bərabər artan güvənlik önəmləri mərkəzci zehniyətin bu ayın qiyamının yenidən yüksəlməsindən qorxur. May qiyami bir xatirə deyil bir isyan simgəsidir, mucadələ biçimidir.

GÜNASKAM olaraq May qiyaminin il dönümü gününə simgələnmiş 22 may gününün onurlu mucadələmizin yol göstəricisi olması diləyirik.

İran'ın 'Azeri açılımı' vizeyle geldi

Azerbaycan'la İran rejimi ve özellikle Ahmedinejad arasında da ciddi sorunlar vardı. Bu sorunun temelinde 2006 Mayıs ayında Türklere hakaret eden karikatür ve sonrasında yaşananlar; Ahmedinejad'ın hakaret edenleri cezalandırmak yerine Azerbaycan Türklerinin itirazlarını kanlı şekilde bastırması bulunmaktaydı.

Türkiye'nin Kürt açılımına benzer bir girişim İran'dan geldi. Tahran Azeri vatandaşlara vizeyi kaldırdı

İran bakanlar kurulu Azerbaycan ile şu ana kadar uygulanan vize rejiminin tek taraflı olarak kaldırılması doğrultusunda bir kararı kabul etti.

Bakanlar kurulunun dışişleri bakanı Muttaki'nin teklifi ile aldığı ve İran devlet başka yardımcısı Muhemmed Rıza Rahimi tarafından onaylanan karara göre, İran'a giriş sırasında Azerbaycan Cumhuriyeti uyruklularından (Nehçivan dahil) vize istenmeyecek.

İran dışişleri bakanı Mottaki geçen hafta İran'da bir basın toplantısı düzenleyerek Türkiye ile vize rejiminin kaldırıldığını, Azerbaycan ile de benzer bir adımın atılacağını açıklamıştı.

Bakü İran'ın bu adımı konusunda şu ana kadar bir açıklama yapmadı. Musavat gazetesinin haberine göre bakanlar kurulu ve dışişleri bakanlığı yetkilileri bu konuda kendilerine henüz resmi bir bilgi ulaşmadığı için açıklama yapamayacaklarını ifade ettiler.

"AZERİ AÇILIMI"

Azeri uzmanlar son dönemde bölgedeki jeopolitik gelişmelerde yaşanan hareketliliğe dikkat çekiyor ve İran'ın bu önemli adımının arkasında ileriye dönük hesapların olduğunu savunuyor. Azerbaycan'ın İran eski elçisi Elyar Seferli bu adımın çok önemli sonuçlar doğuracağını ve İran -Azerbaycan ilişkilerinin geliştirilmesi için bir an önce Azerbaycan iktidarının da İran'a vizeyi kaldırması gerektiğini ifade ediyor.

Özellikle de Azerbaycan'ın Nahçivan bölgesi açısından vize rejiminin kaldırılması büyük önem arzediyor.Birinci Karabağ savaşı ile beraber Azerbaycan'dan tecrid olan Nahçivan'a şimdiye kadar sadece havayolları ile ulaşmak mümkün olmaktaydı. Son dönemde İran üzerinden otobüs seferleri yapılmağa başlasa da, ülkenin diğer bölgelerindeki Azerilerin vize alma zorunluluğu olması ve Nahçivan'da bulunanların belli bir süre için İran üzerinden Azerbaycan'a geçebilmesi sorunun devam etmesi anlamına gelmekteydi.

Öte yandan, Türkiye'nin "Kürt açılımına" paralel olarak İran'ın "Azeri açılımına" gitmesi her iki ülkenin en önemli iç sorununu çözme çabası olarak da değerlendiriliyor.

İRAN AZERİLERİ

Etnik bir mozaik olan ve 90 dil ve lehçe konuşulan İran'daki "Güney Azerbaycan Türkleri", yerleştikleri coğrafyanın büyüklüğü, ülkenin siyasi hayatındaki etkinlikleri, nüfuslarının yoğunluğu ve İran tarihinin dönemeçlerindeki belirleyici rolleri nedeniyle ayrıcalıklı bir konumda..

25-30 milyon nüfuslarıyla, Farslarla birlikte İran'ın en güçlü topluluğu olan Azeri Türkleri, 1979 İran İslam devriminin ardından İran'da yükselen etnik milliyetçilikten olumsuz yönde etkilendi. Zamanla İran Azerileri arasında Türk ve Azerbaycan kimliği çerçevesinde yeni bir siyasi arayış doğdu.

[ Geri ]